محمد الريشهري

284

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

ايشان بود . او از امام عليه السلام مىخواست مانند ديگر درباريان با پوشيدن لباس‌هاى فاخر ، در ركاب متوكّل پياده راه برود « 1 » و يا اصرار داشت كه ايشان در مجالس بزم او حضور داشته باشد . « 2 » اين گونه كارهاى متوكّل در جهت كاستن از شخصيت والاى امام عليه السلام و محبوبيت روزافزون ايشان بود و چون در اين كار موفّق نشد ، تصميم به قتل امام گرفت و به اين منظور ، ايشان را به زندان افكند . او امام عليه السلام را به حاجب دربار خود به نام سعيد سپرد تا نقشهء خود را عملى سازد ؛ ولى پيش از آن ، خودش به دست پسر و سردارانش به قتل رسيد . « 3 » در حكومت منتصر كه به جاى پدرش نشست ، فشار حكومت بر خاندان علوى و از جمله امام هادى عليه السلام كاهش يافت و امام عليه السلام با گرفتارى كمترى از جانب حكومت مواجه بود ، اگر چه در بلاد مختلف ، فشار دولت‌مردان بر شيعيان همچنان ادامه داشت . « 4 » باقىماندهء عمر امام هادى عليه السلام در زمان مستعين و معتز گذشت و در نهايت ، ايشان پس از هفت سال ، پس از مرگ متوكّل و در زمان حكومت معتز و با توطئهء درباريان به شهادت رسيد . « 5 » سال‌هاى امامت امام عسكرى عليه السلام ( 254 - 260 ق ) كه در ميان امامان كوتاه‌ترين دورهء يعنى شش سال بود ، با حكومت سه تن از عبّاسيان ، معاصر گرديد : معتز ( 252 - 255 ق ) ، مهتدى ( 255 - 256 ق ) و معتمد ( 256 - 279 ق ) كه تمام اين سال‌ها و تقريباً همهء عمر امام در سامرّا سپرى شد . ايشان در سنّ يك سالگى به همراه پدرش به اين شهر انتقال داده شد و احتمالًا تا زمان شهادت از اين شهر بيرون نرفت و از

--> ( 1 ) . در مهج الدعوات ( ص 318 ) آمده است : « به همه دستور داد كه لباس فاخر بپوشند » . ( 2 ) . كشف الغمّة : ج 3 ص 171 . ( 3 ) . كشف الغمّة : ج 3 ص 184 ، المناقب ، ابن شهرآشوب : ج 4 ص 401 . ( 4 ) . ر . ك : دولت عبّاسيان : ص 218 ( 5 ) . مروج الذهب : ج 4 ص 169 ، تذكرة الخواصّ : ص 362 ، الفصول المهمّة : ص 279 .